Effecten van Human Centric Lighting

In de marketing worden makkelijk claims gemaakt over de positieve effecten van een product op gezondheid. Zo ook met verlichting. In dit interview met dr. Marijke Gordijn onderzoeken we of de claims terecht zijn. Marijke heeft jarenlange ervaring in het onderzoek naar de regulatie van 24-uurs ritmen, beeldvormende en niet-beeldvormende effecten van licht op de mens en de menselijke biologische klok.

Een paar jaar geleden merkten Marijke Gordijn en collega’s dat er behoefte was naar meer kennis over HCL. Ze besloten om een bedrijf op te zetten dat vanuit de maatschappij een vertaalslag zou gaan maken naar praktische toepassingen. Via de verspreiding van praktische kennis hoopten ze bij te dragen aan een verbetering van de fysieke en psychologische gezondheid van mensen. Hun bedrijf Chrono@work levert naast advies ook praktijkgericht onderzoek. Ook geven ze training/voorlichting.

Human centric lighting heeft de toekomst volgens dr. M.C.M. Gordijn, al zijn er op het moment nog grote kwaliteitsverschillen in de markt en staat de ontwikkeling nog in de kinderschoenen. In het meest ideale geval houdt HCL rekening met drie factoren:
• Met de eindgebruiker op individueel niveau (zoals diens leeftijd, chronotype en gezondheid);
• Met de natuurlijke omstandigheden waarin het licht nodig is (daglichtniveau, seizoen, tijdstip);
• Met de verdere context waarvoor het licht nodig is (werkzaamheden, activiteiten).

Dat vraagt om licht dat op zijn minst dimbaar is, zodat het kan afwisselen in lichtintensiteit. Echter, lichtinstallaties die kunnen variëren met andere belangrijke parameters, zoals de spectrale compositie van licht en timing gaan een steeds belangrijkere rol spelen in kantoren, scholen en universiteiten.Er is voldoende wetenschappelijk bewijs opgebouwd om te kunnen concluderen dat er verschil is in lichtbehoeftes tussen individuen, die afhangen van bovenstaande drie factoren. We weten al langer dat licht daadwerkelijk effect heeft op belangrijke processen in het lichaam, met name op:
• alertheid
• stemming/humeur
• cortisolproductie en melatonineproductie, die van invloed zijn op onze biologische klok.


Meer: Intelligente verlichting in de praktijk | Onafhankelijk lichtadvies

Licht en het circadiane ritme

De menselijke ingebouwde klok tikt in een ritme dat net iets uit de pas loopt met de 24-uurs klok. Die ingebouwde klok heeft de invloed nodig van licht om in de pas te lopen met onze strakke 24-uurs dagverdeling, om zo te voorkomen dat mensen steeds later gaan slapen en opstaan. De meeste mensen weten inmiddels wel dat het gebruik van een mobiele telefoon in de avond invloed heeft op de kwaliteit van iemands slaap. Dit komt doordat het blauwe licht de ingebouwde klok naar een (nog) later tijdstip verschuift. Voor sommigen kan dat overigens juist een positief effect zijn: het ligt maar net aan iemands beroep, chronotype, etc.

Circadiane ritme manipuleren

Ook hebben we tegenwoordig veel meer inzicht in de manieren waarop licht de alertheid en het circadiane ritme (ook wel biologisch ritme genoemd, of de “ingebouwde klok”) van mensen beïnvloedt. Een volgende stap is onderzoek naar de vraag, hoe we licht precies kunnen gebruiken om gezondheid en productiviteit daadwerkelijk positief te manipuleren. In de praktijk is er bovendien steeds meer onderzoek naar de vraag, hoe licht uiteindelijk zo optimaal mogelijk zou kunnen worden afgestemd op eindgebruikers; welke lichtspectra moeten worden gebruikt op welk tijdstip, met welke intensiteit en welke duur voor het beoogde effect? Daarbij kan het zijn dat de behoefte voor kortetermijneffecten (bijvoorbeeld minder slaperig zijn in de nacht) conflicteert met langetermijneffecten (verstoorde ritmen en mogelijke gevolgen voor de gezondheid).

Nieuwe definitie

Om die kwaliteiten beter te kunnen communiceren naar de eindgebruiker wordt er nu al gewerkt aan een nieuwe SI-eenheid (Internationale Stelsel van Eenheden). De bekende meting ‘lichtrendement’ (in lumen/watt) en ‘kleurtemperatuur’ (in kelvin of mired) is bij HCL namelijk niet meer voldoende. Naast informatie over eenheden als lumen en watt is informatie over lichtsterkte (in lux) zeer belangrijk voor de effecten van licht met betrekking tot het ‘zien’. Om informatie over lichtsterkte en de niet-beeldvormende effecten te communiceren wordt er in de wetenschap nu vaak gebruik gemaakt van de melanopische lux als eenheid, maar dit is geen gestandaardiseerde eenheid.

___
Inhoud van
Dr. Marijke Gordijn – Nationaal Smart Lighting + LED Trendrapport 2018
Meer weten? Download hier gratis het trendrapport.

Organized by GOOD!
Stationsplein 99, unit 176
1703 WE Heerhugowaard
+31 (0)72-5729794
info@ledexpo.nl

Solarmagazine installicht Uneto-Vni