We moeten onszelf opnieuw uitvinden

De verschuiving van traditionele verlichting naar led en ‘Smart Lighting’ verloopt sneller dan we aanvankelijk dachten. Dat is op zichzelf een positieve ontwikkeling: led is niet alleen een zuinigere, het is ook een schonere technologie die bovendien steeds beter betaalbaar wordt.

Dat laat onverlet dat we nog vele jaren voor de opgave staan om alle op de markt aanwezige spaar- en tl-lampen in te zamelen. Voor de in LightRec verzamelde producenten en importeurs is dat een grote uitdaging. We staan aan de vooravond van een periode waarin we gaandeweg steeds minder spaarlampen kunnen inzamelen omdat de verkoop ervan momenteel sterk aan het teruglopen is. Tegelijkertijd zal er nog maar mondjesmaat ledverlichting ter inlevering worden aangeboden omdat led een veel langere levensduur kent. Hoe lang die periode duurt is moeilijk te voorspellen, maar zeker is dat we het huidige inzamelsysteem voorlopig overeind moeten houden. Daarvoor leggen we nu voorzieningen aan.

Tegelijkertijd spelen er nog twee dingen. Ten eerste is er niet alleen sprake van een verschuiving van conventionele verlichting naar ledverlichting, maar ook een verschuiving van retrofit-lampen naar ledinaire systemen. Kortom: armaturen worden belangrijker en het worden er ook meer. En daar komt bij dat in 2019 ook de consumentenarmaturen onder de wetgeving vallen en apart moeten worden ingeleverd voor recycling. We zullen onszelf dus opnieuw moeten uitvinden en meer moeten gaan focussen op verlichtingscomponenten en armaturen dan op lampen. We zien dit overigens niet als een bedreiging, maar als een kans: een dergelijke omslag maakt ook weer nieuwe samenwerkingen en synergie mogelijk.

Een ding zal niet veranderen: we zullen afhankelijk blijven van de medewerking van consumenten, bedrijven en overheid. Ledlampen mogen dan geen kwik bevatten, ze zijn wel elektronica en dus moeten ze ook apart ingezameld worden. Dat is best een uitdaging als je kijkt naar het gedrag van de gemiddelde consument. Hoewel steeds meer consumenten en bedrijven verlichting apart inleveren, moeten we dit voor de ledlamp weer apart over het voetlicht brengen. Immers, leds zijn nog kleiner, en vaak ook nog eens geintegreerd onderdeel van een ander object.

Dat is een van de grote uitdagingen waar we als LightRec voor staan en waar we nu al veel over nadenken. Mensen kennen inmiddels het verschil tussen een gloeilamp en een spaarlamp en weten dat die laatste apart moeten worden ingezameld. Dat dit ook voor een ledlamp en -armatuur geldt, moet binnen een paar jaar net zo vanzelfsprekend zijn. Werk aan de winkel dus!

Gied van Hoorn

Gied van Hoorn is directeur van LightRec, de stichting die namens de producenten en importeurs van verlichting de inzameling en recycling in Nederland organiseert.

Solarmagazine installicht Uneto-Vni